السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
507
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
وى گفت : آن را به سه بخش تقسيم كن ، ثلث براى عتق ، ثلث براى حج و ثلث براى صدقه . آنگاه نزد امام صادق عليه السلام رفتم و گفتم : زنى از بستگانم درگذشت و ثلث مالش را به من وصيت كرد و دستور داد كه با آن از جانب وى بردهاى آزاد كنم و صدقه بدهم و حج انجام دهم وقتى بررسى كردم ، مشاهده كردم به همه آنها نمىرسد . امام عليه السلام فرمود : از حج آغاز كن ؛ چرا كه آن فريضهاى از فرايض خداوند است و بخشى از باقيمانده آن را در راه عتق و بخش ديگر را در صدقه مصرف كن . وقتى سخن امام عليه السلام را براى ابو حنيفه بازگو كردم ، از نظر خود به نظر امام عليه السلام بازگشت . » معاوية بن عمار از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه ايشان دربارهء زنى كه مالى را براى عتق ، صدقه و حج وصيت كرد و براى آنها كافى نبود فرمود : « از حج آغاز كن ، چرا كه آن واجب است آنگاه اگر چيزى از آن باقى ماند بخشى از آن را در صدقه و بخش ديگر را در عتق مصرف كن . » 703 - ( 2 ) معاوية بن عمار گويد : « خواهر مفضّل بن غياث در گذشت و ثلث مالش را در راه خدا ، ثلث را براى بينوايان و ثلث را براى انجام حج وصيت كرد ولى آن مقدار براى حج كافى نبود و خودش حج انجام نداده بود ، از اين رو من و مفضل نزد ابن ابى ليلى رفتيم . وى ماجرا را بازگو كرد و ابن ابى ليلى گفت : براى هركدام ثلث از آن را مصرف كن . از آنجا نزد ابن شبرمه رفتيم . او نيز همان نظر ابن ابى ليلى را بيان كرد . سپس نزد ابو حنيفه رفتيم و او نيز همان نظر را تكرار كرد . آنگاه به مكه رفتيم . مفضل گفت از امام صادق عليه السلام سؤال كن . وقتى از امام صادق عليه السلام سؤال كردم ، فرمود : از حج آغاز كن ، زيرا آن فريضهاى است از جانب خدا بر عهدهء آن زن و بخشى از باقيمانده را براى اين مصرف كن و بخشى را براى آن . پس از بازگشت از سفر حج در مسجد نزد ابو حنيفه رفتم و به وى گفتم : سوالى را كه از تو پرسيدم از جعفر بن محمد عليه السلام نيز سؤال كردم وى فرمود : نخست از حق خداوند آغاز كن ، زيرا آن فريضهاى است بر عهدهء وى و بخشى از باقيمانده آن را در اين مصرف كن و بخشى را در آن . وقتى اين سخن را به ابو حنيفه گفتم ، به خدا سوگند سكوت كرد و نه سخن نيكى بر زبان آورد و نه سخن زشتى . از آنجا به مجلس درس ابو حنيفه رفتم . مشاهده كردم شاگردان وى دربارهء اين مساله بحث مىكنند و مىگويند : ابو حنيفه گفت : از حج آغاز كن ، زيرا آن فريضهاى است از جانب خدا بر عهدهء وى . من گفتم : به خدا سوگند نظر ابو حنيفه اينچنين بود . آنها گفتند : خودش اينگونه به ما گفت . »